mucha

1. pot. Ktoś ma muchy w nosie; mucha komuś siadła na nos; mucha kogoś ugryzła, ukąsiła «ktoś grymasi, kaprysi, złości się i dąsa bez powodu»: – Boję się, że mnie nie przyjmą. I co wtedy? – Dlaczego mieliby nie przyjąć? – Z byle jakich względów. Na przykład komendantka będzie miała akurat muchy w nosie. J. Krzysztoń, Wielbłąd. Dlaczego kapitan tak niegrzecznie obszedł się z panem? – zapytał. – Co za mucha go ugryzła? A. Szklarski, Łowcy.
2. Lgnąć, ciągnąć itp. do kogoś, do czegoś jak mucha do miodu «odczuwać nieprzepartą chęć bycia z kimś lub gdzieś, posiadania czegoś, uczestniczenia w czymś, ulegać kuszącemu działaniu kogoś lub czegoś»: Mężczyźni ciągną do niej jak muchy do miodu (...). J. Brzechwa, Owoc.
3. Liczyć muchy na suficie; łapać muchy «próżnować, trwonić czas»: – Co tak piszesz? – spytała mama. – Wypracowanie z polskiego. – Co ci się stało? Zwykle siedzisz przy tym i gapisz się w lampę, liczysz na suficie muchy, których nie ma, a dziś piszesz z takim zapałem. S. Kowalewski, Okna.
4. Muchy by (nawet) nie zabił, nie skrzywdził «o kimś, kto jest dobry, łagodny i nikomu nie mógłby zrobić nic złego»: (...) mój stary muchy by nie skrzywdził. To spokojny człowiek, tylko okropny gaduła (...). J. Krakowski, Klucze.
5. Padać, ginąć itp. jak muchy «umierać, ginąć masowo»: Głód, tyfus, ludzie padali jak muchy. Rewolucja wymiatała całe rodziny. W. Żukrowski, Za kurtyną. To było szaleństwo. (...) Ginęli jak muchy. Za co? – Jak to za co? Za Polskę. J. Iwaszkiewicz, Sława.
6. Robić z muchy słonia «wyolbrzymiać coś, przesadzać»
7. Ruszać się, poruszać się itp. jak mucha w smole; chodzić, poruszać się, pracować itp. jak senna mucha «robić coś bardzo wolno, ospale, leniwie, ślamazarnie»: Znowu widocznie następuje jakieś przesilenie w pogodzie i od razu jestem półprzytomny. Poruszam się jak mucha w smole. M. Brandys, Dzienniki.
8. pot. (Taki,) że mucha nie siada «bez zarzutu, bez wad, udany, doskonały, wyjątkowy»: Poleciał z nami sam major Ladro. Wspaniały pilot. Spokojny, że mucha nie siada. B. Ejbich, Niebo.
Coś znaczy dla kogoś tyle, co dla psa mucha zob. pies 5.
Uwijać się, kręcić się, zwijać się jak mucha w ukropie zob. ukrop.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • Mucha — Mucha: Alfons Maria Mucha (French: Alphonse Mucha; 1860 1939), Czech artist Bob Moha, born: Robert Mucha (1890 1959), a Milwaukee based middleweight boxer Jan Mucha (disambiguation) Ján Mucha (born 1982, Belá nad Cirochou), Slovak footballer Jiří …   Wikipedia

  • Mucha — ist der Name folgender Personen: Alfons Maria Mucha (1860–1939), auch Alphonse Mucha, tschechischer Maler des Jugendstils, Plakatkünstler, Graphiker, Illustrator und Kunstgewerbler Barbara Mucha (* 1968), österreichische Verlegerin Ján Mucha (*… …   Deutsch Wikipedia

  • MUCHA (A.) — MUCHA ALFONS (1860 1939) L’Art nouveau qui se répand en Europe, à l’extrême fin du XIXe siècle, a trouvé en Alfons Mucha l’un de ses meilleurs représentants. L’artiste se rendit célèbre par ses affiches et en particulier par celles des pièces… …   Encyclopédie Universelle

  • mucha — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż Ia, CMc. musze {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} dwuskrzydły owad żyjący w pobliżu siedzib człowieka, żywiący się resztkami organicznymi, niebezpieczny z powodu przenoszenia drobnoustrojów …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • mucha — s. f. 1. Cilindro de palha em que os sertanejos de Angola conservam o sal. 2. Árvore de Angola …   Dicionário da Língua Portuguesa

  • Mucha — (izg. mùha), Alfons Maria (1860 1939) DEFINICIJA češki slikar i grafičar, glavni predstavnik praške secesije, majstor plakata …   Hrvatski jezični portal

  • mucha — ż III, CMs. musze; lm D. much 1. «Musca domestica, dwuskrzydły owad z rodziny o tej samej nazwie, bardzo pospolity, niebezpieczny z powodu przenoszenia drobnoustrojów chorobotwórczych» Dokuczliwa, natrętna mucha. Brzęczenie much. Opędzać się od… …   Słownik języka polskiego

  • Mucha —  Cette page d’homonymie répertorie des personnes (réelles ou fictives) partageant un même patronyme. Mucha est un patronyme d’origine slovaque, porté par : Alfons Mucha (1860 1939), peintre tchèque ; Jiří Mucha (1915 1991),… …   Wikipédia en Français

  • Mucha — I Mucha   [ mʊxa], Al Mucha, Hafenort in Jemen, Mokka. II Mụcha,   1) Alfons, tschechischer Maler und Grafiker, * Eibenschitz (bei Brünn) 24. 7. 1860, ✝ Prag 14. 7. 1939, Vater von 2); studierte in München und Paris (ab 1888), wo er 1894/95 mit… …   Universal-Lexikon

  • Mucha — Übernamen zu nsorb., osorb., poln. mucha, tschech. moucha, auch mucha »Fliege«. Bekannter Namensträger: Georg Muche, deutscher Maler (19./20.Jh.) …   Wörterbuch der deutschen familiennamen

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.